این مقاله توضیح میدهد تفاوت بین فولاد ضد زنگ ۳۰۴ و ۳۱۶ بیشتر از هر چیز به ترکیب آنها برمیگردد: هر دو آستنیتی با کروم و نیکل بالا هستند، اما ۳۱۶ بهدلیل داشتن ۲–۳٪ مولیبدن در برابر خوردگی کلریدی (دریا، شستوشوهای کلردار، محلولهای نمکی) مقاومتر—و طبعاً گرانتر—از ۳۰۴ است؛ درحالیکه ۳۰۴ برای کاربردهای عمومی صنعتی/غذایی و خانگی اقتصادی و کاملاً کافی است. در اتصالات جوشی، نسخههای کمکربن (۳۰۴L/۳۱۶L) خطر حساسشدگی و خوردگی بیندانهای را کاهش میدهند. هر دو گرید در حالت آنیلشده تقریباً غیرمغناطیسیاند ولی بعد از کارسرد ممکن است جذب ضعیف آهنربا داشته باشند؛ از نظر استحکام نیز اختلاف چشمگیری ندارند و معیار انتخاب عمدتاً محیط خوردگی است. برای فلنجهای استنلس معمولاً از ASTM A182 F304/F316 (و نسخههای L) استفاده میشود: سرویسهای عمومی → F304/F304L، محیطهای کلریدی/ساحلی یا بهداشتی سختگیرانه → F316/F316L. برای برآورد هزینه میتوانید به لیست قیمت فلنج استیل در سایت سر بزنید و برای خرید یا مشاوره فنی و استعلام قیمت روز با کارشناسان استیل کاران ماهان تماس بگیرید.
تفاوت بین فولاد ضد زنگ ۳۰۴ و ۳۱۶ درجه چیست؟ (راهنمای کامل انتخاب)
مقدمه
فولاد ضدزنگ خانوادهی بزرگی از آلیاژهاست، اما دو گرید ۳۰۴ و ۳۱۶ پرکاربردترین اعضای سری آستنیتی (۳۰۰) بهشمار میآیند. ظاهر و استحکام آنها نزدیک است، با این حال تفاوتهای شیمیاییِ کوچک—بهخصوص حضور مولیبدن در ۳۱۶—رفتار خوردگی و قیمت را تغییر میدهد. در این راهنما، با نگاهی عملی و کوتاه میبینیم کجا ۳۰۴ کافی است و کجا ۳۱۶ ضروری؛ سپس انتخاب مناسب برای فلنجهای استنلس را هم جمعبندی میکنیم.
مرور سریع (مقایسهی خلاصه)
| ویژگی | 304 / 304L | 316 / 316L |
|---|---|---|
| ترکیب شاخص | ~18–20% Cr، ~8–11% Ni | مشابه 304 + 2–3% Mo |
| مقاومت کلریدی | خوب در محیطهای عمومی | بسیار بهتر در حضور کلرید/دریا |
| جوشکاری | خوب؛ نسخه 304L برای کاهش حساسشدگی | عالی؛ 316L برای اتصالات جوشی توصیه میشود |
| مغناطیسی بودن | در حالت آنیلشده تقریباً غیرمغناطیسی (ممکن است پس از کارسرد اندکی جذب کند) | همانند 304 |
| کاربردهای شاخص | صنایع غذایی، تجهیزات خانگی، سازههای داخلی | دریایی/ساحلی، دارویی و CIP، تماس مداوم با نمک/مواد شیمیایی |
| قیمت و تامین | اقتصادیتر و فراگیر | گرانتر بهعلت Mo و Ni بیشتر |
۱) ترکیب شیمیایی و اثر آن
۳۰۴ آلیاژ «۱۸/۸» کلاسیک است: کروم بالا برای تشکیل لایهی پسیو محافظ و نیکل برای پایداری فاز آستنیت.
۳۱۶ همان پایه را دارد، اما مولیبدن ۲–۳٪ به آن افزوده شده که پایداری لایه پسیو در محیطهای کلریدی را بالا میبرد و زمان آغاز پیتینگ (حفرهزایی) را عقب میاندازد—دلیل اصلی برتری خوردگی و قیمت بالاتر ۳۱۶ همین است.
۲) مقاومت در برابر خوردگی (کلرید/دریا)
در فضاهای ساحلی/دریایی، شستوشوی کلردار، نمکپاشی جادهها و محلولهای نمکی، ۳۱۶ بهطور محسوسی دیرتر از ۳۰۴ دچار لکهزدگی و پیتینگ میشود. در محیطهای عمومی صنعتی، غذایی و خانگی که تماس شدید با کلرید ندارند، ۳۰۴ کاملاً جواب میدهد و اقتصادیتر است.
۳) جوشکاری و نسخههای L
در ناحیهی جوش، کربنِ بیشتر میتواند با کروم کاربید بسازد و «حساسشدگی/خوردگی بیندانهای» ایجاد کند. نسخههای کمکربن (۳۰۴L/۳۱۶L) برای کاهش این ریسک طراحی شدهاند و برای قطعات جوشی انتخاب بهترند. فیلرهای متداول: خانوادهی 308L برای 304 و 316L برای 316.
۴) مغناطیسی بودن
۳۰۴ و ۳۱۶ در حالت آنیلشده عملاً غیرمغناطیسی هستند؛ اما پس از کارسرد (فرمدهی/نورد)، مقدار کمی فاز مارتنزیتی میتواند شکل بگیرد و جذب ضعیف آهنربا دیده شود—این موضوع طبیعی و رایج است.
۵) خواص مکانیکی و دمای کاری
از نظر استحکام کششی/تسلیم، دو گرید نزدیک به هماند؛ تصمیم بین ۳۰۴ و ۳۱۶ معمولاً بر پایهٔ خوردگی و محیط سرویس گرفته میشود، نه صرفاً استحکام. برای قطعات فورجشدهی پایپینگ مثل فلنجها، استاندارد رایج ASTM A182 با گریدهای F304/F316 (و نسخههای L) است.
انتخاب برای فلنجهای استنلس؛ چه کنیم؟
سرویس عمومی و غیرکلریدی → A182 F304/F304L اقتصادیتر.
سرویس کلریدی/ساحلی/CIP یا حساس به بهداشت سطحی → A182 F316/F316L منطقیتر.
کلاس فشار و ابعاد فلنج (B16.5/B16.47)، نوع فیس/گسکت (RF/RTJ) و الزامات تست/MTR را هم در سفارش ذکر کنید.
برای برآورد اقتصادی و مقایسه برند/گرید، بهروزترین قیمتها را در لیست قیمت فلنج استیل ببینید.
اگر میان دو گزینه تردید دارید، شرایط کلریدی و وجود جوش را اولویت دهید: در حضور کلرید یا اتصالات جوشی گسترده، ۳۱۶L معمولاً انتخاب امنتری است.
جمعبندی
تفاوت بین فولاد ضد زنگ ۳۰۴ و ۳۱۶ درجه چیست؟ خلاصهاش این است: ۳۱۶ به لطف مولیبدن مقاومت کلریدیِ بالاتری دارد و برای دریایی/شیمیایی/CIP مناسبتر است؛ ۳۰۴ در کاربردهای عمومی کاملاً پاسخگو و اقتصادیتر است. برای فلنجها نیز بر همین مبنا F304/F316 را انتخاب کنید و نسخههای L را برای جوشکاری مدنظر قرار دهید. برای خرید مستقیم یا مشاوره فنی و استعلام قیمت روز با کارشناسان استیل کاران ماهان تماس بگیرید تا با موجودی بهروز و برندهای معتبر، دقیقترین انتخاب را داشته باشید.
FAQ
۱) چرا ۳۱۶ گرانتر از ۳۰۴ است؟
بهدلیل وجود مولیبدن و معمولاً درصد نیکل بالاتر که مقاومت کلریدی را افزایش میدهد.
۲) ۳۰۴/۳۱۶ مغناطیسیاند؟
در حالت آنیلشده نه؛ اما پس از کارسرد ممکن است کمی جذب آهنربا داشته باشند.
۳) نسخههای L چه مزیتی دارند؟
کربن کمتر → ریسک حساسشدگی کمتری در جوشکاری و سرویس.
۴) برای فلنج چه گریدی بگیرم؟
سرویس عمومی: A182 F304/F304L؛ سرویس کلریدی/ساحلی: A182 F316/F316L.