برای پاسخ به پرسش «چگونه فلنج مناسب پیدا کنیم؟» باید گامبهگام پیش بروید: نخست دادههای سرویس (سیال، فشار و دمای طراحی، NPS و Schedule لوله، شرایط محیطی) را دقیق کنید؛ سپس استاندارد ابعادی را برگزینید—برای NPS تا ۲۴ اینچ ASME B16.5 و برای قطرهای بزرگتر ASME B16.47 (سری A مقاومتر/سنگینتر، سری B اقتصادیتر) یا در پروژههای اروپایی EN 1092-1 (PN)؛ یادمان باشد کلاسهای ASME و PN معادل یکبهیک نیستند و صرفاً از جداول فشار–دما باید انتخاب شوند. بعد کلاس فشار مناسب را تعیین کنید و گرید متریال را با دما/فشار هماهنگ کنید: A105 برای دمای محیط و بالاتر، A350 LF2 برای زیر صفر، و A694 (F52–F70) برای انتقالات پرفشار؛ در محیطهای خورنده/دمای خیلی بالا سراغ آلیاژی/استنلس بروید. نوع فلنج را مطابق نیاز نصب/نگهداری برگزینید (WN، SO، SW، THD، LJ، BL، LWN برای نازلها) و فیس/گسکت را درست انتخاب کنید: RF عمومیترین است (ارتفاع تقریباً ۱٫۶mm در Class 150/300 و ۶٫۴mm در Class 400–2500)، FF برای تماس کامل، و RTJ برای فشار/دمای بالا. Bore فلنج را با Schedule لوله یکسان بگیرید و در سفارش (RFQ) همهٔ جزئیات را بنویسید: استاندارد، NPS×Class، نوع/فیس، گرید، Bore/Schedule، نوع گسکت، تستها و MTR. برای برآورد هزینه و مقایسه، از «لیست قیمت فلنج استیل» سایت استفاده کنید و جهت خرید یا مشاوره فنی و استعلام قیمت روز با کارشناسان استیل کاران ماهان تماس بگیرید.
چگونه فلنج مناسب پیدا کنیم؟ (راهنمای کامل و کاربردی انتخاب)
مقدمه
فلنجها پس از جوشکاری، دومین مکانیزم اتصال رایج در پایپینگ هستند؛ باز و بست ساده، بازرسی و تعمیر سریع را ممکن میکنند و بین لوله، شیر، پمپ و تجهیزات واسطه میشوند. اما واقعاً چگونه فلنج مناسب پیدا کنیم؟ پاسخ کوتاه این است: دادههای سرویس را دقیق مشخص کنید، استاندارد ابعادی و کلاس فشار را از جدول فشار–دما انتخاب کنید، سپس گرید متریال، نوع فلنج و فیس/گسکت را متناسب با فشار/دما/سیال تعیین کنید. در ادامه قدمبهقدم همین مسیر را میرویم. برای مقایسه هزینه هم میتوانید از همینجا به لیست قیمت فلنج استیل سر بزنید.
۱) استاندارد ابعادی را درست انتخاب کنید
ASME B16.5 برای NPS ≤ 24″ و کلاسهای 150/300/400/600/900/1500/2500. این کلاسها «عدد ثابتِ psi» نیستند؛ ظرفیتشان با دما و گروه متریالی تغییر میکند و باید از جداول فشار–دما خوانده شوند. (dl.gasplus.ir, texasflange.com)
ASME B16.47 برای NPS > 24″: سری A معمولاً ضخیمتر/سنگینتر با Bolt Circle بزرگتر (تحمل بار خارجی بیشتر) و سری B سبکتر/اقتصادیتر است. (Coastal Flange)
EN 1092-1 (PN) برای پروژههای اروپایی؛ توجه کنید PN هم مانند کلاس ASME وابسته به دما/متریال است و معادلسازی یکبهیک معتبر نیست—همیشه جدول فشار–دما را ببینید. (glenengineering.com, fittingservice.it)
نکته: «ANSI» در کاربرد روزمره همان خانوادهٔ استانداردهای ASME B16 را میگویند. اندازهها بر مبنای NPS (Nominal Pipe Size) تعریف میشوند، نه قطر داخلی واقعی.
۲) نوع فلنج را با نیاز نصب/نگهداری هماهنگ کنید
فلنجهای رایج صنعتی:
Weld Neck (WN) برای فشار/دما بالاتر و انتقال تنش بهتر؛
Slip-On (SO) نصب سادهتر برای سرویسهای سبکتر؛
Socket Weld (SW) در سایزهای کوچک؛
Threaded (THD) بدون جوش برای کمفشار؛
Lap Joint (LJ) با Stub End وقتی همترازی/دمونتاژ زیاد میخواهید؛
Blind (BL) برای انسداد/تست؛
Long Weld Neck (LWN) برای نازل مخازن/برجها ــ گردن بلندتر، انتقال تنش بهتر و فاصله از حرارت/عایق.
۳) فیس و گسکت را درست انتخاب کنید
RF (Raised Face) عمومیترین فیس است؛ ارتفاع RF در Class 150/300 ≈ 1.6 میلیمتر (1/16″) و در Class 400–2500 ≈ 6.4 میلیمتر (1/4″) است. (dl.gasplus.ir)
FF (Flat Face) معمولاً در تجهیزات چدنی یا جایی که تماس کامل سطح لازم است.
RTJ برای فشار/دمای بالا؛ رینگ Octagonal غالباً تحمل خراشهای جزئی و پایداری آببندی بهتری از Oval دارد (مشروط به ماشینکاری صحیح شیار). (flexitallic.com, piping-world.com)
گسکتها مطابق ASME B16.20 (Spiral Wound، RTJ Rings، …) و دستور سازنده انتخاب شوند. (flexitallic.com)
۴) گرید متریال را با دما/فشار/محیط هماهنگ کنید
ASTM A105 (کربناستیل فورج) برای سرویسهای دمای محیط و بالاتر؛ انتخاب رایج عمومی. (ASTM International | ASTM)
ASTM A350 LF2 برای دماهای پایین با الزام آزمون ضربه (Charpy) تا حوالی °C−45 در Class 1. (pipingpipeline.com)
ASTM A694 (F52–F70) برای استحکام تسلیم بالاتر در انتقالات پرفشار (Pipeline/Manifold). (Octal Flange)
در محیطهای خورنده/دمای بسیار بالا، آلیاژی/استنلس (مثل A182) یا پوشش مناسب را در نظر بگیرید.
مواد دیگر (بهصورت ویژه و محدود): آلومینیوم/برنج برای پروژههای سبکتر یا غیرخورنده، و پلیمر/ترموپلاستیکها برای سرویسهای شیمیایی خاص. انتخابشان باید با فشار/دما و استاندارد پروژه همخوان باشد.
۵) اندازه و سوراخکاری (Bore) را با لوله تطبیق دهید
Bore فلنجهای WN/SO باید با Schedule لوله یکی باشد تا تلاطم و تمرکز تنش ایجاد نشود.
در WN به ضخامت گردن و مخروط انتقالی توجه کنید.
۶) کلاس فشار را فقط از «جدول فشار–دما» انتخاب کنید
اعداد کلاس (150…2500) بیانگر رتبهبندی هستند و بهصورت مستقیم «psi ثابت» محسوب نمیشوند؛ ظرفیت واقعی به دما و گروه متریالی وابسته است. راه صحیح، مراجعه به Pressure–Temperature Ratings در همان استاندارد است. (texasflange.com)
۷) جزئیات سفارش (RFQ) را کامل بنویسید
Standard (B16.5 یا B16.47 A/B) • NPS × Class • Type (WN/SO/…) • Face (RF/FF/RTJ + نوع گسکت) • Material Grade (A105/LF2/A694…) • Bore/Schedule • تستها و اسناد (Hydro/NDE/MTR مطابق EN 10204 3.1) • پوشش/مارکینگ/بستهبندی • تعداد و زمان تحویل.
اشتباهات رایج
تکیه بر «تبدیل سرانگشتی Class ↔ PN» بهجای رجوع به جدول استاندارد. (glenengineering.com)
ناهماهنگی Bore با Schedule لوله.
انتخاب فیس/گسکت نامتناسب با دما/فشار و زبری سطوح (بهویژه RTJ). (flexitallic.com)
بیتوجهی به لرزش/سیکل حرارتی (جایی که WN/LWN بهتر از SO/THD جواب میدهد).
انواع و مواد
انواع پرکاربرد: اسلیپآن، گلودار، ساکتولد، کور، لپجوینت + ویژهها مثل Reducing/Expander/Orifice/Long Weld Neck/Nipo.
مواد متداول: فولاد کربنی/آلیاژی، استنلس، آلومینیوم/برنج (کاربردهای خاص)، و پلیمرها در سرویسهای شیمیایی ویژه.
جمعبندی
برای پاسخ به پرسش «چگونه فلنج مناسب پیدا کنیم؟» کافی است این زنجیره را طی کنید: سرویس را تعریف کنید → استاندارد و کلاس فشار را از جدول انتخاب کنید → گرید متریال/نوع فلنج/فیس و گسکت را با شرایط هماهنگ کنید → Bore را با لوله مچ کنید → سفارش را دقیق بنویسید. سپس برای برآورد اقتصادی، لیست قیمت فلنج استیل را ببینید. برای خرید مطمئن یا مشاوره فنی و استعلام قیمت بهروز با کارشناسان استیل کاران ماهان تماس بگیرید—با موجودی بهروز و برندهای معتبر، انتخاب بهینه را برایتان ساده میکنیم.