این مقاله با تمرکز بر «مقایسه فلنج اسلیپون با فلنج گلودار» توضیح میدهد که هر دو در چهارچوب ASME B16.5 (ابعاد، کلاسهای فشار 150 تا 2500، NPS ۱/۲ تا ۲۴ و فیسهای RF/RTJ) تولید میشوند، اما اسلیپون که روی لوله میلغزد و با دو جوش گوشه (داخلی و پشت) نصب میشود، بهدلیل هزینه و زمان نصب کمتر برای سرویسهای کمریسک و فشار/دمای متوسط مناسبتر است؛ در مقابل، گلودار با گردن مخروطی و جوش تمامنفوذ لببهلب (Butt Weld) توزیع تنش یکنواختتری دارد، نشتیپذیری کمتری در شرایط سخت نشان میدهد و برای فشار/دمای بالا، ارتعاش و سیکلهای خستگی انتخاب ایمنتری است (گزارشهای صنعتی تحمل فشار داخلی اسلیپون را حدود دو سوم و عمر خستگی آن را حدود یکسوم گلودار ذکر میکنند). مقاله ضمن تشریح مزایا/معایب، کاربردهای رایج، و نکات ابعادی/فیس/متریال (304/316/316L، شِدول 10 تا SCH160) یک چکلیست انتخاب عملی ارائه میکند: برآورد فشار/دما و ماهیت سیال، تعیین کلاس فشار و الگوی سوراخکاری، گزینش فیس مناسب (RF برای عمومی، RTJ برای سخت)، توجه به کیفیت جوش و سازگاری متریال با خوردگی؛ نتیجه اینکه خطوط حیاتی و حساس معمولاً به گلودار نیاز دارند و خطوط عمومی و بودجهمحور با اسلیپون بهصرفهترند؛ برای تصمیمگیری نهایی نیز ارجاع به «لیست قیمت فلنج استیل» و امکان خرید و دریافت مشاوره و استعلام قیمت بهروز از کارشناسان استیل کاران ماهان توصیه میشود.
مقایسه فلنج اسلیپون با فلنج گلودار؛ کدام انتخاب بهصرفهتر و ایمنتر است؟
مقدمه
انتخاب بین فلنج اسلیپون (Slip-On) و فلنج گلودار (Weld Neck) یکی از مهمترین تصمیمها در طراحی و خرید تجهیزات پایپینگ است؛ زیرا مستقیماً بر ایمنی، طولعمر، هزینه و سرعت نصب اثر میگذارد. هر دو نوع در چهارچوب استانداردهایی مانند ASME B16.5 تولید میشوند، اما تفاوت در نوع اتصال و جوشکاری، انتقال تنش، آببندی و رفتار تحت فشار/دمای بالا باعث میشود هر کدام برای سناریوهای متفاوتی مناسبتر باشند.
در این مقاله، با نگاهی عملیاتی و مبتنی بر استاندارد، مقایسه فلنج اسلیپون با فلنج گلودار را از مبانی تا جزئیات فنی، کاربردها، جدول مقایسه، چکلیست انتخاب و پرسشهای متداول مرور میکنیم تا بتوانید بین «صرفه اقتصادی» و «اطمینان عملیاتی» بهترین توازن را برقرار کنید.
برای مشاهده آخرین قیمتها همین حالا وارد صفحهٔ لیست قیمت فلنج استیل شوید.
فلنج اسلیپون چیست و چگونه نصب میشود؟
فلنج اسلیپون روی انتهای لوله سر میخورد و با دو جوش گوشه (Fillet Weld) ثابت میشود: یکی در پشت فلنج و دیگری در سمت داخل. در اجرای رایج، عمق نفوذ جوش داخلی تا ضخامت دیواره لوله و معمولاً چند میلیمتر اضافه در نظر گرفته میشود (در برخی دستورالعملها حدود ۳/۱۶ اینچ ≈ ۴٫۸ میلیمتر یاد میشود) تا جایگیری گسکت و لبهی انتهایی مطمئنتر گردد.
هرچند قیمت واحدِ اسلیپون معمولاً پایینتر است، وجود دو پاس جوش و در بسیاری پروژهها بازرسی اضافه میتواند هزینه نهایی نصب را بالاتر ببرد. همچنین چون اکثر اتصالات فرایندی برای جوش لببهلب طراحی شدهاند، لازم است پیش از نصب، انطباق طولی و تراز دقیق لوله و فلنج رعایت شود.
مزایای کلیدی اسلیپون
هزینهٔ اولیه و زمان نصب کمتر
تراز کردن با قطعات مجاور هنگام نصب آسانتر
امکان اجرای جوش داخلی و خارجی روی فلنج
تلرانس برش لوله سختگیرانه نیست (سر خوردن لوله روی توپی فلنج، نصب را سادهتر میکند)
نکته: در سرویسهای عمومی و کمریسک (آب صنعتی، هوا، بخشی از فرآیندهای غیرحیاتی) اسلیپون انتخابی اقتصادی و کارآمد است.
فلنج گلودار چیست و چرا برای سرویسهای سخت مناسبتر است؟
فلنج گلودار دارای گردن مخروطی است که به لوله با جوش تمامنفوذ (Butt Weld) متصل میشود. این پروفیل، توزیع تنش یکنواختتر ایجاد میکند، تلاطم جریان را در محل اتصال کاهش میدهد و بهدلیل یکپارچگی بیشتر، برای فشارهای بالاتر، دماهای زیر صفر/بالا و تنشهای متغیر (انبساط حرارتی، ارتعاش، شوک فشار) مناسبتر است.
در مقایسههای صنعتی، تحمل فشار داخلی فلنج اسلیپون حدود دو سوم گلودار و عمر خستگی آن حدود یکسوم گزارش شده است؛ بنابراین در خطوط حساس، گلودار انتخاب ایمنتر تلقی میشود.
مشخصات رایج فلنج گلودار
جنس: کربنی، آلیاژی و فولاد ضدزنگ (استنلس)
استانداردهای متریال متداول: ASTM A105 (کربنی)، ASTM A182 (استنلس/آلیاژی)
اندازه: از ۱/۲ اینچ تا ۲۴ اینچ (سفارشی تا ۴۸ اینچ)
ضخامت (Schedule): از 10/10S تا SCH 160
کلاس فشار: Class 150 تا Class 2500
نوع فیس (Face): RF و RTJ
ابعاد، کلاسها و فیسها (مشترک با ASME B16.5)
سایزبندی اسمی (NPS): معمولاً ۱/۲” تا ۲۴”؛ در سفارشهای خاص تا ۶۰” برای برخی انواع.
کلاسهای فشار (Ratings): 150، 300، 400، 600، 900، 1500، 2500 و معادلهای PN (۲٫۵ تا ۲۵۰).
فیسها: Raised Face (RF) برای کاربردهای عمومی و Ring Type Joint (RTJ) برای فشار/دمای بالا و حساسیت نشتی.
تفاوتهای سازهای و عملکردی؛ اسلیپون در برابر گلودار
| معیار | اسلیپون (SO) | گلودار (WN) |
|---|---|---|
| نوع اتصال | دو جوش Fillet (داخل و پشت) | جوش Butt (تمامنفوذ) |
| انتقال تنش | پایینتر | یکنواختتر و پایدارتر |
| ریسک نشتی در سرویس سخت | بالاتر | پایینتر |
| رفتار در خستگی/ارتعاش | ضعیفتر | قویتر |
| زمان/هزینه نصب | سریعتر و ارزانتر | زمان و مهارت بالاتر |
| کاربرد نمونه | سرویسهای عمومی، کمریسک | بخار، هیدروکربن، شوک فشار، سیکل حرارتی |
| فیس رایج | RF | RTJ برای سختترین سرویسها |
چکلیست انتخاب عملی بر اساس شرایط سرویس
فشار، دما و نوع سیال → تعیین کلاس فشار مناسب (150 تا 2500).
NPS/الگوی سوراخکاری مطابق جداول استاندارد برای سازگاری با گسکت و پیچومهره.
نوع اتصال و فیس: اسلیپون/RF برای عمومی؛ گلودار/RTJ برای سخت.
گرید متریال (304/316/316L…) با توجه به خوردگی (خصوصاً کلریدها).
اقتصاد پروژه و ریسکپذیری: خطوط حیاتی → گلودار؛ خطوط کمریسک/بودجهمحور → اسلیپون.
برای برآورد هزینه و انتخاب کلاس/سایز مناسب، بهروزترین قیمتها را در صفحهٔ لیست قیمت فلنج استیلببینید.
اشتباهات رایج (و راهحل سریع)
استفاده از اسلیپون در سرویسهای نشتیحساس بدون بررسی فشار/دما و فیس/گسکت مناسب → ابتدا شرایط سرویس و فیس صحیح را تعیین کنید.
بیتوجهی به کیفیت جوشکاری: در خطوط حساس، اجرای باتولد استاندارد با آزمونهای لازم ضروری است.
نادیده گرفتن ارتعاش/سیکلهای خستگی: برای این شرایط، گلودار انتخاب ایمنتر است.
پرسشهای متداول (FAQ)
فلنج اسلیپون ارزانتر است؛ آیا همیشه انتخاب بهتری است؟
برای خطوط کمریسک و فشار/دمای متوسط بله، چون نصب سریعتر و هزینهٔ اولیه کمتر دارد؛ اما در سرویسهای حساس، هزینهٔ ریسک نشتی و توقف تولید میتواند از صرفهٔ اولیه بیشتر شود.
چرا فلنج گلودار برای فشار/دمای بالا توصیه میشود؟
بهدلیل جوش تمامنفوذ و انتقال تنش بهتر، گلودار در فشار/دمای بالا و سیکلهای خستگی عملکرد مطمئنتری دارد.
آیا میتوان در سرویسهای سخت از اسلیپون استفاده کرد؟
در طراحیهای محافظهکارانه و با کنترلهای دقیق امکانپذیر است، اما برای خطوط حیاتی معمولاً گلودار توصیه میشود.
استاندارد ASME B16.5 چه بازهای از سایز/کلاس را پوشش میدهد؟
بهطور معمول NPS 1/2 تا 24 و کلاسهای 150 تا 2500؛ بسته به کلاسهای بالاتر، محدودیت سایز عملی وجود دارد.
برای آببندی مطمئن چه فیس/گسکتی پیشنهاد میشود؟
در فشارهای بالا یا حساسیت نشتی، RTJ با گسکت رینگ رایجتر است؛ در سرویسهای عمومی RF کفایت میکند. انتخاب گسکت باید با فیس، فشار/دما و نوع سیال همخوان باشد.
نتیجهگیری
اگر بودجه و سرعت نصب برای شما اولویت دارد و سرویس کمریسک است، فلنج اسلیپون انتخاب اقتصادیتری محسوب میشود. اما اگر با فشار/دمای بالا، ارتعاش یا خطوط حیاتی سروکار دارید، فلنج گلودار استانداردتر و مطمئنتر است.
برای خرید مستقیم از شرکت استیل کاران ماهان یا دریافت مشاوره تخصصی و استعلام قیمت بهروز با کارشناسان ما تماس بگیرید. همچنین میتوانید قیمتها را در صفحهٔ لیست قیمت فلنج استیل بررسی کنید.