شیر فولادی پروانهای
شیر فولادی پروانهای یکی از شیرآلات صنعتی پرکاربرد است که با داشتن دیسکی چرخان در مسیر جریان، امکان قطع، وصل یا تنظیم دقیق سیالاتی مانند آب، گاز، بخار و مواد شیمیایی را فراهم میسازد و بهدلیل طراحی ساده، وزن سبک، عملکرد سریع و قیمت مناسب، در صنایع نفت، گاز، پتروشیمی، آب و فاضلاب، غذایی و تهویه مطبوع کاربرد گستردهای دارد. این شیرها در انواع ویفری، لاگ، فلنجدار و بدنه باریک مطابق با استاندارد API 609 تولید میشوند و با قابلیت استفاده از عملگرهای دستی، پنوماتیکی یا برقی، گزینهای ایدهآل برای کنترل جریان در سیستمهای دو جهته و فشار بالا به شمار میروند.
شیر فولادی پروانهای؛ عملکرد مطمئن، طراحی ساده و مقاوم برای کاربردهای صنعتی
شیر فولادی پروانهای (Butterfly Valve) یکی از کاربردیترین انواع شیرآلات صنعتی است که بهدلیل طراحی ساده، وزن سبک، قیمت مناسب و قابلیت کنترل دقیق جریان، در صنایع متعددی مانند نفت، گاز، پتروشیمی، آب و فاضلاب، بخار، صنایع غذایی و نیروگاهها مورد استفاده قرار میگیرد. این نوع شیر به واسطه ساختار خود، امکان قطع و وصل جریان یا حتی تنظیم شدت جریان سیال را با سرعت و کارایی بالا فراهم میسازد.
ساختار و عملکرد شیر فولادی پروانهای
در شیر فولادی پروانهای، یک دیسک دایرهای یا بیضیشکل داخل مسیر عبور سیال قرار گرفته است که حول محور خود میچرخد. با چرخش دیسک، جریان باز یا بسته شده یا میزان آن کنترل میشود. این شیرها در حالت نیمهباز نیز میتوانند به عنوان کنترلکننده دبی عمل کنند. بدنه شیر از جنس فولاد (کربنی یا استنلس استیل) ساخته میشود که مقاومت بالایی در برابر فشار، دما و خوردگی دارد.
انواع شیر فولادی پروانهای
بر اساس طراحی و نحوه نصب، شیر فولادی پروانهای در مدلهای مختلف زیر تولید میشود:
ویفری (Wafer): رایجترین نوع، نصب بین دو فلنج بدون سوراخکاری اضافه
لاگ (Lug): قابلیت نصب مستقل بین دو فلنج با پیچهای جداگانه
فلنجدار: مناسب برای سیستمهایی که نیاز به آببندی قویتری دارند
بدنه باریک: سبکتر و فشردهتر، مناسب برای فضاهای محدود
همچنین، این شیرها از نظر نوع دیسک و نشیمنگاه نیز به صورت هممرکز (Concentric) یا غیرهممرکز (Double Offset و Triple Offset) تولید میشوند. شیرهای غیرهممرکز گزینه مناسبی برای فشار و دمای بالا هستند و قابلیت آببندی دقیقتری دارند.
مزایای استفاده از شیر فولادی پروانهای
وزن سبک و اشغال فضای کمتر نسبت به شیرهای کروی یا کشویی
سرعت بالا در باز و بسته شدن (معمولاً چرخش ۹۰ درجهای دیسک)
افت فشار پایین در مسیر جریان
قابلیت استفاده در کاربردهای دو طرفه (Bi-directional)
قابلیت اتوماسیون با محرکهای دستی، گیربکسی، پنوماتیکی، برقی یا هیدرولیکی
هزینه نگهداری پایین و عمر طولانی در شرایط صنعتی
کاربردهای شیر فولادی پروانهای
خطوط انتقال آب، گاز، بخار و هوا
سیستمهای تصفیه آب و فاضلاب
صنایع شیمیایی، نفت و گاز
صنایع غذایی، لبنیات و داروسازی
سیستمهای تهویه، سرمایش و گرمایش صنعتی
ایستگاههای پمپاژ و خطوط اضطراری قطع جریان
در برخی موارد برای کاربردهای ترکیبی، از نصب دو شیر فولادی پروانهای به صورت متقاطع استفاده میشود تا عملکرد سهراهی یا بایپس را شبیهسازی کند.
استاندارد تولید و انتخاب مناسب
شیرهای فولادی پروانهای معمولاً بر اساس استاندارد API 609 طراحی و تولید میشوند. برای انتخاب صحیح این شیرها، باید به موارد زیر توجه کرد:
فشار کاری (bar/psi)
نوع سیال (خورنده، تمیز، بخار، گاز یا مایع)
دمای کاری
نوع اتصال (ویفری، فلنجدار یا لاگ)
نوع محرک مورد نیاز (دستی یا خودکار)
ابعاد خط لوله و کلاس فشاری
جمعبندی
اگر بهدنبال یک راهکار مقرونبهصرفه، مقاوم و انعطافپذیر برای کنترل جریان سیالات در خطوط لوله صنعتی هستید، شیر فولادی پروانهای یکی از بهترین گزینههاست. طراحی ساده، عملکرد سریع، دوام بالا و قابلیت استفاده در طیف وسیعی از کاربردهای صنعتی، این شیر را به انتخابی هوشمندانه برای سیستمهای مدرن لولهکشی و انتقال سیال تبدیل کرده است.