شیر فولادی سماوری

شیر فولادی سماوری (پلاگ ولو): کنترل سریع و مطمئن جریان در سیستم‌های صنعتی

شیر فولادی سماوری که با نام پلاگ ولو فولادی نیز شناخته می‌شود، یکی از انواع شیرآلات صنعتی ربع‌گرد است که برای قطع و وصل جریان سیالات در خطوط لوله استفاده می‌شود. این شیرها به‌دلیل طراحی فشرده، عملکرد سریع، مقاومت مکانیکی بالا و افت فشار ناچیز، در بسیاری از صنایع سنگین و حساس نظیر نفت، گاز، پتروشیمی، نیروگاه‌ها، سیستم‌های بخار و آب‌رسانی کاربرد گسترده‌ای دارند.

ساختار و عملکرد شیر فولادی سماوری

شیر فولادی سماوری از یک پلاگ (دیسک) استوانه‌ای یا مخروطی تشکیل شده که در داخل بدنه فولادی قرار دارد و با چرخش ۹۰ درجه‌ای حول محور خود، مسیر عبور سیال را باز یا مسدود می‌کند. پلاگ معمولاً دارای سوراخ‌هایی با اشکال مستطیل، لوزی یا بیضی است که با چرخش، در راستای جریان یا عمود بر آن قرار می‌گیرد.

این نوع شیرها معمولاً در دو طراحی اصلی ارائه می‌شوند:

• شیر سماوری استاندارد

• شیر سماوری وارونه

انواع بر اساس عملکرد

شیرهای سماوری فولادی در دو نوع کلی تولید می‌شوند:

1. Lubricated (روانکاری‌شده): این مدل دارای سیستم روغن‌کاری داخلی است که اصطکاک بین پلاگ و بدنه را کاهش داده و عملکرد شیر را در فشار و دمای بالا پایدار نگه می‌دارد.

2. Non-Lubricated (بدون روانکاری): در این نوع، از متریال‌هایی با اصطکاک پایین (مانند تفلون یا PTFE) در محل تماس استفاده می‌شود. مناسب برای سیالات خورنده و سیستم‌هایی با نیاز به نگهداری پایین.

ویژگی‌ها و مزایای شیر فولادی سماوری

• سرعت عمل بالا در باز و بسته شدن (چرخش تنها 90 درجه)

• قابلیت کنترل جریان یا قطع کامل آن

• ساختار ساده و امکان تعمیر آسان

• امکان تولید به‌صورت شیر دو راهه یا چند راهه (سه‌راهی یا چهارراهی)

• افت فشار بسیار کم به‌دلیل مسیر مستقیم جریان

• تحمل فشار بالا در کلاس‌های فشاری مختلف از #150 تا #2500

• قابلیت نصب در فضای محدود با حداقل پیچیدگی

آلیاژهای مورد استفاده در تولید شیر فولادی سماوری

شیرها در متریال‌های مختلفی تولید می‌شوند تا با شرایط کاری گوناگون سازگار باشند. برخی از رایج‌ترین آلیاژها عبارت‌اند از:

• ASTM A182 F304 / F316 / F347 (استنلس استیل)

• ASTM A217 WC9 / C12A (فولاد کروم-مولیبدن مقاوم به حرارت)

• ASTM A351 CF8 / CF8M / CF3 / CF3M (برای کاربردهای خورنده)

• ASTM A105 و A216 WCB (برای کاربردهای عمومی)

سایز و کلاس‌بندی شیرهای سماوری فولادی

شیر فولادی سماوری در بازه سایزی ½ اینچ تا 24 اینچ و کلاس‌های فشاری متنوعی از #150 تا #2500 تولید می‌شود. مدل‌های با کلاس بالا معمولاً به‌صورت سفارشی طراحی و تولید می‌شوند و در پروژه‌های ویژه صنعتی به کار می‌روند.

کاربردهای شیر فولادی سماوری

• خطوط لوله انتقال نفت خام، گاز و فرآورده‌های پالایشی

• سیستم‌های بخار با دمای بالا

• شبکه‌های آب‌رسانی صنعتی و برج‌های خنک‌کننده

• صنایع شیمیایی، دارویی و غذایی

• ایستگاه‌های اندازه‌گیری و مخازن ذخیره

• واحدهای بای‌پس، تنظیم مسیر و انحراف جریان در سیستم‌های چندراهه

نتیجه‌گیری

شیر فولادی سماوری با عملکرد ربع‌گرد سریع، طراحی مقاوم و تنوع در سایز و فشار، یکی از بهترین گزینه‌ها برای کنترل جریان در سیستم‌های صنعتی حساس است. چه در خطوط پر فشار نفت و گاز و چه در صنایع فرآیندی و بخار، این نوع شیر به‌خاطر قابلیت اطمینان بالا، نگهداری آسان و افت فشار ناچیز، همواره جزو انتخاب‌های اصلی مهندسان بوده است.