فلنج یک قطعه دیسکیشکل است که برای اتصال مکانیکی لولهها، شیرآلات و تجهیزات صنعتی به کار میرود و به دلیل قابلیت جداسازی آسان، در صنایع مختلفی همچون پتروشیمی، نیروگاهها، خطوط انتقال نفت و گاز و سیستمهای لولهکشی استفاده میشود. فلنجها انواع متعددی دارند از جمله: جوشی، لغزنده، ساکت، رزوهای، کور، مفصل لپ، گردن بلند و اوریفیس که هرکدام بسته به نوع اتصال، فشار کاری و شرایط عملیاتی انتخاب میشوند. مزایای آنها شامل آببندی مطمئن، امکان تعمیر آسان، تنوع متریال و استحکام بالا است. انتخاب درست فلنج بر اساس کلاس فشاری، نوع متریال و استاندارد ساخت، تضمینکننده ایمنی و عملکرد بهینه در پروژههای صنعتی خواهد بود.
مقدمه
در سیستمهای صنعتی که با انتقال سیالات و گازها سر و کار دارند، اتصالات لولهای بخش جداییناپذیری از فرآیند محسوب میشوند. یکی از پرکاربردترین این اتصالات، فلنجها هستند؛ قطعاتی دیسکیشکل که امکان اتصال، جداسازی و تعمیر خطوط لولهکشی را بدون نیاز به برش یا جوشکاری فراهم میکنند. اگر به دنبال اطلاعات کامل درباره فلنج چیست و انواع فلنج هستید، این راهنما به شما کمک میکند تا با انواع فلنج، مزایا، کاربردها، کلاسبندی و نکات مهم خرید آشنا شوید.
فلنج چیست؟
فلنج قطعهای فلزی یا آلیاژی است که با استفاده از پیچومهره و واشر، به اتصال مکانیکی لولهها، شیرآلات و دیگر تجهیزات صنعتی کمک میکند. برخلاف روشهایی نظیر جوشکاری، استفاده از فلنج باعث میشود اتصال بهراحتی قابل جدا شدن باشد. همین ویژگی باعث شده فلنجها در صنایعی که نیاز به بازرسی و نگهداری دورهای دارند، جایگاه ویژهای پیدا کنند.
انواع فلنج
فلنجها بر اساس ساختار، نوع اتصال و کاربرد به دستههای مختلفی تقسیم میشوند:
1. فلنج گردندار جوشی (Welding Neck)
دارای گردنی مخروطیشکل است که تنشهای حاصل از فشار و دما را کاهش داده و برای خطوط حساس مانند پتروشیمی، نیروگاه و صنایع نفت و گاز بسیار مناسب است.
2. فلنج لغزنده (Slip-on)
بر روی لوله سوار میشود و با دو جوش (داخلی و خارجی) تثبیت میگردد. نصب ساده و هزینه پایین دارد، اما مقاومت کمتری نسبت به فلنج گردندار دارد.
3. فلنج کور (Blind)
برای بستن انتهای خط لوله استفاده میشود. به دلیل مقاومت بالا در برابر فشار، در خطوطی که احتمال بازگشایی یا توسعه در آینده وجود دارد، انتخابی ایدهآل است.
4. فلنج ساکت ولد (Socket Weld)
برای لولههایی با قطر پایین و فشار بالا مناسب است. لوله تا انتهای فرورفتگی درون فلنج وارد شده و سپس جوشکاری میشود.
5. فلنج رزوهای (Threaded)
بدون نیاز به جوشکاری نصب میشود و بیشتر در خطوط با فشار کم و لولههایی با دیواره نازک استفاده میشود.
6. فلنج لپ جوینت (Lap Joint)
در خطوطی که نیاز به جداسازی مکرر دارند، بسیار مفید است. استفاده از فلنج ارزانتر با نگهدارنده فولادی، آن را از نظر اقتصادی مقرونبهصرفه کرده است.
7. فلنج گردن بلند (Long Weld Neck)
در تانکها، مخازن تحت فشار و سیستمهایی با دمای بالا کاربرد دارد و ساختار کشیدهتری نسبت به گردندار معمولی دارد.
8. فلنج اوریفیس (Orifice)
برای اندازهگیری دبی جریان سیال استفاده میشود و در سیستمهای کنترلی اهمیت زیادی دارد.
کاربرد فلنج در صنایع مختلف
فلنجها در تمامی صنایعی که با انتقال سیال، فشار یا حرارت درگیر هستند کاربرد دارند. از جمله:
پالایشگاهها و صنایع پتروشیمی
نیروگاهها
خطوط لوله انتقال نفت، گاز یا بخار
صنایع دریایی و کشتیسازی
تأسیسات تصفیه آب و فاضلاب
کارخانههای فرآوری مواد شیمیایی
مزایای استفاده از فلنج
جداسازی آسان: نیازی به بریدن یا جوشکاری نیست.
آببندی مطمئن: با استفاده از گسکت مناسب، از نشت جلوگیری میشود.
امکان بازرسی و تعمیرات دورهای: مخصوصاً در تأسیساتی که نیاز به پایش مداوم دارند.
تنوع در طراحی و متریال: قابل انتخاب در جنسهای فولادی، استنلس استیل، برنجی، آلومینیومی و…
کلاسبندی فلنجها چیست؟
کلاس فلنج نشاندهنده میزان فشار قابلتحمل آن است. این مقیاس بر اساس استاندارد ANSI بوده و معمولاً شامل کلاسهای 150، 300، 600، 900، 1500 و 2500 میشود. انتخاب کلاس مناسب، نقش مهمی در ایمنی و دوام سیستم دارد. همچنین توجه به لیست قیمت فلنج در کلاسهای مختلف برای بودجهبندی پروژه ضروری است.
نکات مهم در خرید فلنج
برای خرید یک فلنج مناسب باید به این موارد توجه داشته باشید:
سایز و قطر لوله
کلاس فشاری و دمایی
نوع متریال (کربن استیل، استنلس استیل، برنج و…)
استاندارد ساخت (ASME B16.5، ASTM A182 و…)
نوع اتصال (جوشی، دندهای، ساکت و…)
برند و تولیدکننده معتبر
جمعبندی
حالا که به پاسخ سوال “فلنج چیست و انواع فلنج” رسیدید، بهتر میتوانید براساس نیاز پروژه، فلنج مناسب را انتخاب کنید. این اتصالات به دلیل کاربری گسترده، ساختار قابل اطمینان و امکان تعمیر آسان، جزء اجزای کلیدی هر سیستم صنعتی محسوب میشوند.
اگر برای انتخاب یا خرید فلنج مناسب به مشاوره تخصصی نیاز دارید، کارشناسان استیل کاران ماهان آمادهاند تا با راهنمایی دقیق، به شما در انتخاب محصولی استاندارد و بهصرفه کمک کنند.
برای استعلام لیست قیمت فلنج و ثبت سفارش، همین حالا تماس بگیرید.